Matthijs C. de Jonge



Nog meer voor dummies

Dat meneer Rommelhok niet zo’n vaardige kok is, is hier al eens eerder opgemerkt. Wat meneer Rommelhok echter wel kan, is op internet (of in een boek – meneer bezit het onvolprezen “On Food And Cooking” van Harold McGee waarin precies staat te lezen welke chemische processen er plaatsvinden wanneer men, bijvoorbeeld, een ei bakt) opzoeken hoe iets werkt.

Wat nu blijkt, is dat koken vaak een kwestie is van een bepaald ingrediënt te verwarmen tot een bepaalde temperatuur. De precieze manier waarop dat gebeurt, is in lang niet alle gevallen even belangrijk.

Een onhandige nerd zoals meneer Rommelhok er één is, doet met deze wetenschap nu zijn voordeel. Hij koopt (voor tamelijk veel geld, helaas) een digitale keukenthermometer en wanneer hij iets wil koken, bouwt hij een nogal gammele constructie (zie foto) waarmee hij de gewenste temperatuur (na te meten met de thermometer) kan produceren.

Wil hij bijvoorbeeld een perfect gekookt ei maken, dan doet hij dat als volgt:

  1. Lees op internet dat een perfect ei op 65 graden gekookt moet worden.
  2. Doe heet water in een pan en constateer dat dat water ongeveer veertig graden heet is.
  3. Warm het water met behulp van een warmhoudplaatje op tot 65 graden. Laat te allen tijde het meetdalen meetding van de thermometer in het water hangen.
  4. Doe een ei (voorzichtig!) in het warme water.
  5. Kom tot de ontdekking dat het water snel heter wordt en bedenk dat een warmhoudplaatje alleen niet voldoende is om de hitte van de gasvlam te temperen.
  6. Pak een tweede pan, vul die met heet water en schuif die voorzichtig onder de pan waarin het ei aan het koken is.
  7. De temperatuur van het water in de pan met het ei daalt nu schrikbarend. Zet het vuur hoog totdat de gewenste temperatuur bijna bereikt is.
  8. Als het water te heet dreigt te worden, giet je wat koud water in de pan met het ei.
  9. Wacht totdat het water opnieuw te heet wordt en giet opnieuw koud water bij.
  10. Blijf hiermee doorgaan totdat je na een uurtje het vermoeden hebt dat het ei nu wel door en door verwarmd is op de juiste temperatuur. Mocht de pan met het ei erin te vol worden, dan schep je er gewoon wat water uit.
  11. Eventueel kan het ook helpen wat koud water in de onderste pan te gieten.

Het resultaat is een zacht maar toch bijzonder smakelijk ei.

Om andere voedselproducten, zoals vlees of vis, tot de juiste temperatuur te verwarmen, is deze nogal bewerkelijke techniek echter minder geschikt. De auteur van het kooklog voor nerds Khymos beweert weliswaar dat je op deze manier perfect een biefstuk kunt bereiden, de ervaring in huize Rommelhok is bepaald anders. Zelfs wanneer je je vlees goed inpakt in een paar waterdichte diepvrieszakken en een op zich correcte temperatuur tussen 60 en 70 graden aanhoudt, is het resultaat een onsmakelijke droge hap. Vermoedelijk komt dat doordat het vlees nogal ongelukkig in het water hangt waardoor alle sappen eruit lopen. Wat er uiteindelijk overblijft, is perfect gegaard vlees waar geen druppel vocht meer in zit: een wetenschappelijk verantwoorde schoenzool.